"Alcohol en diabetes vormen geen gelukkige combinatie"

(Overmatig) alcoholgebruik tijdens werkgerelateerde activiteiten na werktijd kan leiden tot ontslag

Het tijdens de kerstborrel onder invloed van teveel genuttigde alcoholhoudende drank aanvliegen en vastpakken van de directeur en proberen deze te slaan levert een ontslag op staande voet op. Dat werknemer diabetespatiënt is en dit in combinatie met (overvloedig) alcoholgebruik tot problemen aanleiding kan geven, kan werknemer niet baten, zo oordeelde het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 7 december 2016.

Werknemer is een 58 jarige diabetespatiënt die viermaal per etmaal insuline moet inspuiten en is in mei 1991 bij werkgever in dienst getreden als metselaar.

Op 18 december 2015 vond de jaarlijkse kerstborrel van het bedrijf plaats. Werknemer dronk die avond veel alcoholhoudende drank. Op een zeker moment is hij in gesprek geraakt met de directeur van het bedrijf. Dit gesprek eindigde in een ruziënde sfeer. De werknemer heeft toen tegen enkele collega’s gezegd dat hij de directeur wilde slaan.
’s Nachts tegen 00:30 uur verliet de directeur het café waar de borrel plaatsvond. Werknemer die bij de uitgang stond vloog de directeur aan, pakte hem vast en wilde hem gaan slaan. Een andere werknemer pakte de werknemer vast en voorkwam dat er klappen vielen.

De directeur ontsloeg de werknemer ter plaatste op staande voet. Later die dag belde de werknemer de directeur op en bood hem zijn excuses aan. De directeur wilde het  ontslag op staande voet niet intrekken.

De werknemer liet het hier niet bij zitten en startte een procedure bij de kantonrechter. Hij verzocht vernietiging van de opzegging (op staande voet), wedertewerkstelling in zijn oude functie en doorbetaling van het loon. Het verzoek van de werknemer werd afgewezen door de kantonrechter. Vervolgens stelde de werknemer hoger beroep in tegen de beslissing van de kantonrechter. Hij voerde daarbij aan:

  • dat hij 25 jaar tot volle tevredenheid bij het bedrijf had gewerkt;
  • dat het voorval plaatsvond tijdens de door het bedrijf georganiseerde kerstborrel waarbij de alcohol rijkelijk kon vloeien en ook vloeide;
  • dat (overvloedig) gebruik van alcohol ontremmend werkt en kan leiden tot agressie;
  • dat werknemer diabetespatiënt is en hij regelmatig zichzelf insuline moet toedienen;
  • dat alcohol bij een diabetespatiënt kan leiden tot een te sterke verlaging van de bloedsuikerspiegel met als gevolg verschijnselen als grofheid in gedrag, lacherigheid, geïrriteerd zijn, agressief gedrag etc. en
  • dat werknemer 58 jaar oud is waardoor de gevolgen van ontslag voor hem erg groot zijn.

Het Hof was van oordeel dat het gedrag van werknemer zodanig ernstig was dat, ook indien de persoonlijke omstandigheden van werknemer in acht genomen worden, de aangevoerde reden voldoende dringend is om het gegeven ontslag te rechtvaardigen. Ook na een dienstverband van 25 jaar hoeft een werkgever niet te accepteren dat een werknemer hem bedreigt en aanvliegt, zeker niet als dat gebeurt in een openbare gelegenheid in het bijzijn van andere werknemers. Dat alcohol ontremmend werkt en tot agressief gedrag  kan leiden is van algemene bekendheid en werknemer moet zelf verantwoordelijk worden gehouden voor het feit dat hij die avond te veel heeft gedronken. Dat geldt met name nu de werknemer diabetes patiënt is en hij moet hebben geweten dat alcohol en diabetes geen gelukkige combinatie vormt.

In een zaak voor de Rechtbank Noord-Nederland van 12 januari 2015 liep het minder goed af voor de werkgever.

In die kwestie ging het om een begeleidster van verstandelijk gehandicapten die tijdens een uitje met de gehandicapten alcohol had gedronken. Er was een gedragscode waarin uitdrukkelijk was verboden dat tijdens het werk en uitstapjes alcohol wordt genuttigd. Hoewel er tijdens eerdere uitstapjes met cliënten door begeleiders alcohol was genuttigd, is door de werkgever niet gesproken over de eventuele sancties als er wel alcohol zou worden gedronken. Nadat de begeleidster was betrapt heeft de werkgever aan de kantonrechter verzocht om de arbeidsovereenkomst te ontbinden.

De kantonrechter overwoog het volgende:

De werkgever kan en mag van haar werknemers op goede gronden vragen dat er geen alcohol wordt gedronken tijdens bewonersvakanties. Echter, van een goed werkgever die als sanctie op dit verbod van alcoholgebruik een beëindiging van de arbeidsovereenkomst wil toepassen, mag verwacht worden dat zij dienaangaande vooraf kraakhelder is. Dat had de werkgever nagelaten. Van een stringent en consequent toezicht op het verbod van alcohol gebruik was niet gebleken. Sterker nog, het had er veeleer alle schijn van dat het oogluikend werd toegestaan in het verleden. Dat maakt de door de werkgever gewenste beëindiging van de arbeidsovereenkomst uitermate onverwacht. Een andere sanctie had dan ook in de rede gelegen. De kantonrechter wijst daarom het ontslagverzoek af.

Beide uitspraken laten zien dat het (overmatig) alcoholgebruik tijdens werkgerelateerde activiteiten tot ernstige arbeidsrechtelijke consequenties kan leiden. Als de overtreding ernstig genoeg is, zoals in de eerste uitspraak, helpen persoonlijke omstandigheden niet meer om een ontslag te voorkomen. Als de overtreding minder ernstig is, er weliswaar een gedragscode is voor het gebruik van alcohol, maar het binnen het bedrijf ontwikkelde beleid wordt niet stringent toegepast, dan zal een ontslag een stuk moeilijker worden.

Als het vervolgens om problemen op het werk gaat waar het een alcohol- of drugsverslaafde werknemer betreft, is in de jurisprudentie weer een andere duidelijke lijn te herkennen.

Meer weten? Neemt u dan gerust contact op met mr. Diel Boere of mr. Matthijs Hoekstra.

< Naar overzicht