"Of een weg voldoet ‘aan de eisen die men daaraan in de gegeven omstandigheden mag stellen’ is niet altijd eenvoudig vast te stellen. "

Op grond van artikel 6:174 van het Burgerlijk Wetboek (hierna: ‘BW’) is de bezitter van een opstal die niet voldoet aan de eisen die men daaraan in de gegeven omstandigheden mag stellen en die daardoor gevaar oplevert, aansprakelijk wanneer dit gevaar zich verwezenlijkt. Bij openbare wegen rust de aansprakelijkheid op het overheidslichaam dat moet zorgen dat de weg in goede staat verkeert.

Artikel 6:174 BW vestigt een risicoaansprakelijkheid op (o.m.) de bezitter van de opstal of de beheerder van de weg. Dit betekent dat de aansprakelijkheid is gebaseerd op een bepaalde hoedanigheid (in dit geval van bezitter/beheerder), en er hoeft dus geen sprake te zijn van schuld.

Of een weg voldoet ‘aan de eisen die men daaraan in de gegeven omstandigheden mag stellen’ is niet altijd eenvoudig vast te stellen. Wat de één acceptabel vindt, kan de ander als levensgevaarlijk aanmerken. In de zaak die heeft geleid tot de uitspraak van de rechtbank Noord-Nederland van 15 november 2017, moest de rechtbank zich over deze vraag buigen.

Eind 2016 is een bestuurder van een personenauto (hierna: ‘eiser’) betrokken geraakt bij een eenzijdig verkeersongeval. Eiser is in het donker met zijn auto over een twaalf centimeter hoge wegafscheiding gereden, waardoor schade aan zijn auto is ontstaan. De gemeente heeft enkele maanden na het verkeersongeval een reflecterend signaleringspaaltje op de verhoogde wegafscheiding geplaatst. Volgens eiser heeft de gemeente niet voldaan aan de op grond van artikel 6:174 BW op haar rustende plicht om ervoor te zorgen dat de weg de veiligheid van personen en zaken niet in gevaar brengt.

De vraag die de rechtbank moest beantwoorden is of de weg gebrekkig was als bedoeld in artikel 6:174 BW. De rechtbank oordeelt dat vaststaat dat de schade aan de auto is ontstaan doordat eiser over de verhoogde wegafscheiding is gereden. Verder stelt de rechtbank vast dat het mogelijk is om een reflecterend signaleringspaaltje op de verhoogde wegafscheiding te plaatsen, waardoor deze beter zichtbaar is. Dit is een vrij eenvoudig te nemen maatregel die tegen niet al te hoge kosten kan worden gerealiseerd, aldus de rechter. Uit Google Maps bleek dat een dergelijk paaltje eerder ook aanwezig was geweest. Op de plek waar het paaltje had gestaan was ten tijde van het ongeluk nog een gat te zien.

De rechtbank concludeert dat hieruit niet alleen blijkt dat een dergelijke veiligheidsmaatregel eenvoudig te realiseren is, maar dat het bovendien destijds met het oog op de verkeersveiligheid kennelijk nodig werd geacht om een reflecterend signaleringspaaltje te plaatsen. Uit het bovenstaande volgt dat de schade aan de auto van eiser is veroorzaakt door een gebrek als bedoeld in artikel 6:174 BW, waarvoor de gemeente aansprakelijk is, aldus de rechtbank. De rechtbank heeft, in overeenstemming met de jurisprudentie van de Hoge Raad op dit punt, bij zijn uitleg aansluiting gezocht bij één van de Kelderluik-criteria, die wij eerder in een blog de revue lieten passeren. Een van de Kelderluik-criteria is immers of de maatregel ter voorkoming van gevaar voor personen of zaken eenvoudig te treffen is.

Mocht u naar aanleiding van dit bericht nog vragen hebben, neemt u dan gerust contact op met mr. Lizelotte de Hoog of mr. Mieke Verhoeff

< Naar overzicht