Blog Door mr. G.I.M.M. (Gracia) Dierikx

Nienke Slump, mijn collega bij Justion Advocaten, zet zich al jaren in voor een betere positie van franchisenemers. Zij vraagt regelmatig aandacht voor de ongelijkheid tussen franchisenemers en franchisegevers in de media en in Den Haag. Zo heeft zij meegedacht bij het opstellen van de Nederlandse franchisecode. Deze code was een eerste stap naar het huidige wetsvoorstel voor een Franchisewet.

Dat haar inspanningen effectief zijn, blijkt onder meer uit een publicatie onder de titel “De ‘prognose-torpedo’: een effectief verweermiddel tegen vorderingen in kort geding”. In deze publicatie (Contracteren 2019 - nr. 3) wordt een succesvol kort geding van collega Slump uit maart 2019 aangehaald. Waar ging deze zaak over?

Franchisenemer exploiteerde een Eye Wish filiaal als eenmanszaak. In oktober 2015 hebben franchisenemer en Eye Wish voor vijf jaar een franchiseovereenkomst met elkaar gesloten. Op basis van deze overeenkomst kreeg franchisenemer het recht om, tegen betaling van onder meer een franchisefee (15 % van de omzet), de franchiseformule te gebruiken. De winkelruimte werd van Eye Wish gehuurd voor € 3.870,21 per maand.

Vanaf februari 2016 ontstond een betalingsachterstand, omdat de door Eye Wish opgestelde prognoses niet uitkwamen ondanks onderlinge gesprekken verbeterde de situatie niet. In december 2018 was de achterstand opgelopen tot een bedrag van
€ 329.666,14 inclusief btw.

In het voorjaar van 2018 had de franchisenemer al gesteld dat bij het sluiten van de franchise- en huurovereenkomst door Eye Wish ondeugdelijke omzetprognoses waren verstrekt. Ook de koopsom bleek meer dan het dubbele van wat Eye Wish normaal gesproken zelf voor een winkel betaalde. Eye Wish had dus volgens de franchisenemer geen deugdelijk vestigingsplaatsonderzoek gedaan en een slecht advies gegeven over de waarde van de winkel. Door dit alles had de franchisenemer een onjuiste voorstelling van zaken. Zij wees Eye Wish op de mogelijkheid dat zij de franchise- en huurovereenkomst kon vernietigen wegens dwaling.

Eind 2018 heeft Eye Wish conservatoir beslag gelegd ten laste van de franchisenemer. De franchisenemer heeft daarna de daad bij het woord gevoegd en de tussen partijen gesloten franchise- en huurovereenkomst buitengerechtelijke vernietigd.

Eye Wish probeerde vervolgens in kort geding een veroordeling te bewerkstelligen van de franchisenemer tot betaling van eerder genoemd bedrag, namelijk € 329.666,14, zodat Eye Wish met dat vonnis de gelegde beslagen zou kunnen uitwinnen. De voorzieningenrechter oordeelde echter dat op basis van het gemotiveerde verweer van franchisenemer het bestaan en de omvang van de vordering van Eye Wish voorshands onvoldoende aannemelijk was geworden. Nader onderzoek van de door Eye Wish gegeven prognoses was noodzakelijk voor een goede beoordeling van de geldvordering. Daarvoor leende de kort gedingprocedure zich echter niet, volgens de rechter. De geldvordering werd dus afgewezen.

Mede door deze uitspraak is duidelijk dat een “prognose-torpedo”, zoals bovengenoemde publicatie dit noemt, een effectief middel kan zijn voor een franchisenemer om zich te verweren tegen vorderingen van de franchisegever in kort geding.

Dezelfde “prognose-torpedo” kan echter ook worden in geroepen tegen een faillissementsverzoek van de franchisegever, zo heeft ons kantoor al een aantal keer met succes beproefd.

Buitengerechtelijke vernietiging is dus een effectieve rechtsbescherming tegen een vordering in kort geding van een franchisegever. Een buitengerechtelijke vernietiging kan vrij eenvoudig worden ingezet. Wel dient daarbij voor ogen te worden gehouden dat een buitengerechtelijke vernietiging wegens dwaling in beginsel onomkeerbaar is. Die vernietiging maakt definitief een einde aan de franchiseovereenkomst.

De franchisenemer in kwestie dankte veel van haar bewijsstukken aan andere (ex) franchisenemers, die zij kende via de franchisevereniging. Ook het oprichten van een franchise-vereniging kan daarom behulpzaam zijn om goed beslagen ten ijs te komen in een discussie met een franchisegever. De samenwerking tussen collega-franchisenemers vergroot de kennis en kunde. Zo komt er meer ruimte voor een betere balans tussen de belangen van franchisenemers en hun franchisegever.

Bent u franchisenemer en wilt u met ons praten over uw verweermogelijkheden in de relatie met uw franchisegever of advies bij het oprichten van een effectieve vereniging? Neem dan contact op met mr. Gracia Dierikx of mr. Nienke Slump van ons team ondernemingsrecht en huur.

mr. G.I.M.M. (Gracia) Dierikx

mr. G.I.M.M. (Gracia) Dierikx

Arbeidsrecht, Sociaal zekerheidsrecht, Verbintenis...

Over de auteur

Mr. G.I.M.M. (Gracia) Dierikx is als jurist bij onder meer Provinciale Waterstaat, UWV en FNV werkzaam geweest. Zij is in 2008 als advocaat beëdigd en oefent sindsdien de praktijk uit bij Justion Advocaten, als specialist arbeidsrecht en sociaal zekerheidsrecht.
< Naar overzicht